જીવનની સાર્થકતા

જર્મન લેખક હર્મન હેસે “સિધ્ધાર્થ”ની વાર્તામાં સિધ્ધાર્થને એક સુખી ઘરનો યુવાન બતાવ્યો છે. તે ગૌતમ બુધ્ધનો ઉપદેશ સાંભળે છે. એક વાક્ય તેનાં મનમાં વસી જાય છેઃ દરેક માણસ પોતે જ પોતાનો પથદર્શક બની શકે. બીજાએ ચીંધેલો રાહ નકામો પણ બને. એટલે સિધ્ધાર્થ ભગવાં વસ્ત્રો છોડીને પોતાની મેળે જ જીવનને વ્યાપક બનાવીને – અનુભવોથી ટીંચાઇને જીવનનો અર્થ શોધવા નીકળે છે. એક રુપાળી સ્ત્રીનાં પ્રેમમાં પડે છે. રુપજીવિની તેને ધન કમાઇને લાવવાનું કહે છે. ધનને છોડી ચૂકેલો સિધ્ધાર્ રુપ ખાતર પાછો ધન કમાવામાં પડે છે ધન લઇને રુપજીવિની પાસે આવે છે ત્યારે પ્રેમિકાનું વર્તન બદલાઇ જાય છે અને અનુભવોથી ટીંચાઇને જીવનનો અર્થ શોધવા નીકળે છે. એક રુપાળી સ્ત્રીનાં પ્રેમમાં પડે છે. રુપજીવિની તેને ધન કમાઇને લાવવાનું કહે છે. ધનને છોડી ચૂકેલો સિધ્ધાર્થ ફરી પાછો ધન કમાવામાં પડે છે. ધન લઇને રુપજીવિની પાસે આવે છે ત્યારે પ્રેમિકાનું વર્તન બદલાઇ જાય છે અને સિધ્ધાર્થને ફરી પાછું જીવન વ્યર્થ લાગે છે. તેનો પુત્ર પણ તેને છોડી જાય છે. ફરી સિધ્ધાર્થ સાધુ બનીને જીવનની ઊથલપાથલ પર વિચાર કરતો એક નદીને કાંઠે આવે છે. ત્યાં હોડી ચલાવનારો મસ્તીથી ગીત ગાયને હોડી ચલાવતો હોય છે. સિધ્ધાર્થ પુછે છેઃ ‘દિવસમાં સતત ૨૦ વખત હોડીને અહીંથી તહીં લઇ જવામાં અને પાછી લાવવામાં કંટાળો નથી આવતો?’ હોડીવાળો કહે છે, ‘કંટાળો શેનો? દરેક ખેપમાં મને નદીનાં પ્રવાહમાંથી નવો અર્થ મળે છે.’ સિધ્ધાર્થને જીવનની રઝળપાટમાં જે ન મળ્યું તે હોડીવાળાનાં એક વાક્યમાંથી મળી ગયું. જ્યાં છીએ, જે વ્યવસાયમાં કે દેશમાં છીએ ત્યાં જ પળેપળમાં નવો અર્થ શોધીને જીવનની ફરજ પ્રેમથી બજાવીએ એ જ જીવનની સાર્થકતા છે.

 

– કાંતિ ભટ્ટ

 

Advertisements

One response to “જીવનની સાર્થકતા

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s